شهر اصفهان یکی از بزرگ ترین شهرهای ایران و جهان از لحاظ جمعیتی و صنعتی بوده و دارای میراث تاریخی و فرهنگی می باشد. متأسفانه در این منطقه از حیث شهرت به ایمن بودن در برابر زلزله، مطالعات بررسی اثر ساختگاه در برابر امواج لرزه ای بسیار اندک انجام شده است. در این پژوهش با استفاده از به کارگیری روش های تحلیل عددی یک بعدی و دو بعدی و استفاده از نتایج میکروترمور، مطالعات ژئوتکنیک و لرزه زمین ساخت، بررسی منطقه اصفهان در دو راستای شمال- جنوب (هم راستا با تغییرات توپوگرافی شهر) و شرق- غرب هم راستا با مسیر رودخانه زاینده رود انجام شده است. نتایج نشان می دهد رفتار اثر ساختگاه اصفهان را در راستای شمال- جنوب که همراه با تغییرات توپوگرافی می باشد به صورت دو بعدی و راستای شرق – غرب را با ملاحظاتی می توان به صورت یک بعدی در نظر گرفت. همچنین نتایج نشان می دهد برای یک نقطه مشخص رفتار دو راستا نتایج متفاوتی را ارائه می کنند، بنابراین لازم است در تحلیل ها این مورد در نظر گرفته شود. همچنین نتایج نشان می دهد فرکانس طبیعی شهر اصفهان از 0/8 تا 11 هرتز به ترتیب از سمت نواحی جنوبی شهر به سمت شمال دشت اصفهان تغییر می کنند.

شناخت ویژگیهای ژئوتکنیک لرزه ای آبرفتها به منظور بررسی اثرات ساختگاهی و ریزپهنه بندی لرزه ای مناطق شهری از اهمیت زیادی برخوردار است. مطالعه خصوصیات ژئوتکنیکی و دینامیکی آبرفتهای محدوده جنوب تهران با وسعت 480 کیلومتر مربع و در محدوده مختصات جغرافیایی 35 درجه و 34 دقیقه الی 35 درجه و 42 دقیقه شمالی و 51درجه و16 دقیقه الی 51 درجه و 32 دقیقه خاوری، موضوع تحقیق حاضر بوده است. تاثیر فرآیندهای آب و هوایی از یک سو و فعالیتهای تکتونیکی جوان از سوی دیگر سبب بر جای گذاشته شدن رسوبات آبرفتی متنوع در دشت تهران شده است. خصوصیات زمین شناسی عمومی آبرفتهای گستره تهران توسط محققین زیادی مورد مطالعه قرار گرفته است. با اینحال و علیرغم انجام فعالیتهای عمرانی و حفر گمانه های اکتشافی متعدد در این آبرفتها، ویژگی های ژئوتکنیکی و ژئوفیزیکی آنها بویژه در مقیاس منطقه ای کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در مطالعه حاضر با تلفیق داده های ژئوتکنیکی حدود 700 حلقه گمانه با اعماق 5 الی 100 متر و اطلاعات لرزه ای بدست آمده از کاوشهای ژئوفیزیکی در 57 نقطه از نواحی جنوبی دشت تهران، 15 مقطع ژئوتکنیک لرزه ای دو بعدی از آبرفتهای جنوب تهران تهیه گردیده است. در این مقاطع که بصورت خاوری ـ باختری و به فاصله یک کیلومتر از همدیگر تهیه شده اند، ویژگی های دینامیکی و ژئوتکنیکی لایه های اک و روند تغییرات این پارامترها در اعماق مختلف نشان داده شده است. بررسی مقاطع مذکور نشان می دهد که عمق سنگ کف لرزه ای از شمال به جنوب منطقه افزایش یافته و خاکهای منطقه از نظر بافت و سرعت موج برشی از تنوع بیشتری برخوردار می شود. همچنین تاثیر گسل شمال ری و ادامه گسل شمالی جنوبی پونک در تغییرات بوجود آمده در عمق سنگ بستر لرزه ای و سطح آب زیرزمینی در مقاطع تهیه شده قابل توجه می باشد.

با توجه به جمع آوری اطلاعات معتبر ژیوتکنیک در شهر اراک، مدل سازی آبرفت در این منطقه انجام و مطالعات تحلیل دینامیکی آبرفت به صورت یک بعدی خطی معادل و دو بعدی با استفاده از روش های عددی انجام و نتایج با یکدیگر مقایسه شده است. با توجه به تغییرات فرکانس طبیعی خاک در راستاهای مورد مطالعه می توان نتیجه گرفت که در ایستگاه های با فرکانس طبیعی ساختگاه کمتر، ضخامت رسوبات کمی بیشتر و یا نرم بودن رسوبات کمی بیشتر و یا سنگ کف کمی پایین تر (در عمق بیشتری) از ایستگاه هایی است که دارای فرکانس طبیعی بزرگ تری هستند، همچنین با مشاهده نمودار های حاصل شده در راستای شمال غربی-جنوب شرقی، پریود طبیعی حاصل از تحلیل دینامیکی یک بعدی در مقایسه با تحلیل دو بعدی حداکثر 25 درصد اختلاف دارد که اختلاف این موضوع می تواند ناشی از تاثیر در نظر گرفتن توپوگرافی در تحلیل دو بعدی باشد. این در حالی است که در راستای شمال شرقی-جنوب غربی، نتایج با یکدیگر نسبتا تطابق دارد که رفتار یک بعدی ساختگاه در این مسیر را نشان می دهد. همچنین به لحاظ طبقه بندی تیپ خاک بر مبنای سرعت موج برشی 30 متر فوقانی مطابق آیین نامه 2800 نوع خاک در شهر اراک گزارش شده است.

پیش بینی الگوی رفتاری ساختاری خاکی با توجه به مشاهدات قبلی و تجربیات گذشته از مسایل اصلی مهندسی ژئوتکنیک است. از این رو ارایه روشها و مدلهای ریاضی و آماری برای تخمین روابط حاکم بر محیط، همواره مورد توجه محققان این علم بوده است. در این مقاله، شبکه عصبی مصنوعی در مدل سازی رفتار تنش - کرنش ماسه های سیلتی، تحلیل پایداری شیبهای کنار رودخانه ای و طراحی پوشش بتنی تونلهای آبی تحت فشار مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین نحوه طراحی شبکه و عوامل موثر بر رفتار آن در مسایل مربوط، به طور خلاصه بررسی شده است. با توجه به اینکه موارد طرح شده در این تحقیق انواع مختلف مسایل مهندسی ژئوتکنیک (مدلسازی خواص خاک، تحلیل و طراحی سازه های خاکی) را در بر می گیرد و انطباق نتایج حاصل از شبکه های ارایه شده با نتایج تجربی و تحلیلی، می توان نتیجه گرفت که شبکه عصبی به عنوان روشی دقیق، سریع و آموزش پذیر، قابلیت خوبی در مهندسی ژئوتکنیک دارد.

وقوع پدیده روانگرایی به طور معمول پیامدهایی نظیر ناپایداری سازه ها، نشست متقارن و یا نامتقارن، کاهش باربری شالوده های سطحی و شمع ها و افزایش نیروهای جانبی به سازه های نگهبان را به دنبال دارد. به این دلیل برای مقابله با آثار مخرب این پدیده، شناسایی مناطق مستعد روانگرایی بسیار ضروری است. این شناسایی می تواند به شکل پهنه بندی که در آن ظرفیت خطر در مناطق مختلف تعیین می شود انجام گیرد. در این مقاله، نتایج بررسی های به عمل آمده در زمینه پهنه بندی ظرفیت روانگرایی در استان لرستان ارایه شده است. این پهنه بندی بر اساس توصیه های ارایه شده در راهنمای پهنه بندی خطرات ژئوتکنیک لرزه ای و مهندسی زلزله انجام گرفته است. نتایج مطالعات انجام یافته بیانگر آن است که دشت های استان لرستان، بسته به نوع و بافت نهشته ها و سطح آب زیرزمینی، دارای پتانسیل خطر از کم تا زیاد را دارند.